Wat thuiskomen bij jezelf
eigenlijk betekent

Thuiskomen bij jezelf is een uitdrukking die ik vaak gebruik, maar het is ook een vaag begrip. Want wat betekent het nu echt? En hoe doe je dat als je nog volop zoekt naar wie je bent?

Als non-binair trans persoon heeft het woord 'thuis' voor mij een eigen betekenis gekregen. Veel mensen zien een thuis als iets vanzelfsprekends: een vertrouwde plek waar je meteen tot rust komt. Maar als je nog zoekende bent, kan dat woord juist zwaar aanvoelen. Het herinnert je aan een rust die je zelf nog probeert te vinden.

Misschien herken je dat wel. Je verlangt naar die rust, maar je merkt dat je nog onderweg bent. Als trans- en/of non-binaire personen moeten we vaak nadenken over vragen waar anderen nooit bij stilstaan. Wie ben ik echt, los van wat me is aangeleerd? En hoe vind ik mezelf als ik daar de juiste woorden nog niet voor heb?

Thuiskomen gebeurt in stukjes

Lange tijd dacht ik dat thuiskomen bij mezelf een eindbestemming was. Een punt waar ik op een dag zou aankomen, helemaal compleet en met alle antwoorden op zak. Ik wachtte op dat moment alsof er ineens een deur open zou zwaaien. Maar gaandeweg heb ik gemerkt dat het zo niet werkt.

Thuiskomen bij jezelf gebeurt in stukjes. Het is een ademhaling tijdens het tandenpoetsen waarbij je er even helemaal bent. Het is een vriendelijkere blik in de spiegel op een ochtend waarop dat lukt. Of tien seconden waarin je stilstaat bij wat je voelt, in plaats van afleiding te zoeken of terug te vallen in oude gewoontes.

Soms duurt zo'n moment maar heel even. En dat is prima, het heeft precies zo zijn waarde.

Ik denk dat we onszelf veel druk besparen als we dit toelaten. De gedachte dat thuiskomen iets heel groots moet zijn, maakt het bijna onbereikbaar. Terwijl het juist in kleine, alledaagse dingen zit. In momenten die zo gewoon lijken dat we er bijna aan voorbijgaan.

Waarom het soms zo zwaar voelt

Als je nog zoekt naar je identiteit, kan het woord 'thuis' pijnlijk zijn. Misschien was je eerder op plekken waar je niet jezelf kon zijn. Voelde je lichaam vreemd, klopte je naam niet, of speelde je een rol om erbij te horen.

Als een thuis voor jou nooit veilig was, moet je er eerst hard voor werken voordat het rust geeft. Dat is de realiteit. Binnen onze gemeenschap hebben we vaak geleerd dat je een thuis zelf moet opbouwen, omdat het er niet vanzelf was.

Maar daar zit ook iets positiefs in. Wat je zelf opbouwt, kan niemand van je afpakken. De basis die je in jezelf maakt, reist altijd met je mee. Die is er in een spannende wachtkamer, tijdens een lastig gesprek, of op een eenzame avond. Die basis hoeft niet perfect te zijn. Je hoeft er alleen af en toe naar terug te keren.

Drie kleine deurtjes

Als thuiskomen te groot voelt en het woord je al vermoeit, helpt het om klein te beginnen. Kies een klein deurtje in plaats van een grote poort. Hier zijn drie dingen die ik zelf doe op dagen dat alles te veel is.

Deze drie stappen zijn zo klein dat je ze vandaag nog kunt doen. Je hebt er geen rustige week of de juiste stemming voor nodig. Ze passen in een gewone dag, en juist daarom werken ze.

Jezelf leren kennen terwijl je blijft

Ik dacht heel lang dat je eerst precies moet weten wie je bent, voordat je bij jezelf mag zijn. Dat je het hele plaatje compleet moet hebben voordat je recht hebt op een thuis. Misschien herken je dat misverstand wel.

In de praktijk werkt het juist andersom. Je leert jezelf kennen door er te zijn. Door momenten te nemen waarop je een hand op je borst legt en voelt wat er speelt. Of door zinnen op te schrijven en die later terug te lezen, waardoor je patronen herkent. De zelfkennis ontstaat door de aandacht die je aan jezelf geeft, niet vooraf.

Voor trans- en/of non-binaire personen is dat een geruststelling. Onze identiteit groeit en verandert vaak naarmate we ouder worden. Als we moeten wachten tot alles vaststaat, beginnen we nooit. Het mooie is dat je jezelf mag leren kennen terwijl je nog volop in beweging bent.

Het mooie is dat je hier niets voor hoeft te presteren. Je hebt geen duidelijke antwoorden nodig, geen verhaal dat klopt voor anderen, en geen bewijs dat je dit verdient. Je hoeft er alleen maar te zijn. En dat kun je oefenen, elke dag opnieuw, in stapjes die zo klein zijn dat ze bijna vanzelf gaan.

Wat ik je wil meegeven

Thuiskomen bij jezelf is geen eindbestemming waar je op een dag aankomt en dan voor altijd blijft. Het is iets wat je elke dag opnieuw doet door kleine keuzes te maken. Door net iets vriendelijker naar jezelf te kijken in de spiegel, of door even stil te staan in plaats van afleiding te zoeken.

Als je vandaag nog zoekt naar wie je bent, onthoud dan dit: die zoektocht is geen hindernis die je eerst moet overwinnen. Het zoeken zelf is al een vorm van thuiskomen. Elke keer dat je stilstaat bij wat er echt in je omgaat, ben je al dichter bij jezelf dan je denkt.

Begin klein. Eén hand, één zin, drie minuten. Laat de rest in je eigen tempo groeien. Je hoeft niet te haasten; er is alle ruimte en tijd.